De Eerste en Tweede Wereldoorlog, evenals de economische wereldcrisis van de jaren dertig, oefenden een enorme invloed uit op de structuur, de organisatie en de aanpak van de APC en haar dochterondernemingen. De Eerste Wereldoorlog bracht heel moeilijke jaren, vooral voor de APC in België. In het neutraal gebleven Nederland slaagde de APC erin olieproducten te blijven importeren uit Amerika. In België gingen door de verwoestende oorlogsomstandigheden vrijwel alle depotinstallaties verloren, terwijl ook het gehele rijdend materieel door roof van de bezetter verdween. Maar ook ter zee waren de verliezen enorm. Een aantal tankschepen ging met hun bemanningen ten onder, bijvoorbeeld de 'Chester' in 1915, de 'Antwerpen' die in 1916 werd getorpedeerd; Van de Nederlandse APC-tankschepen verdween de 'Charlois' in 1917 op mysterieuze wijze.

Aan de economische opleving in de 'roaring twenties' kwam in de jaren dertig abrupt een einde, toen de grote wereldcrisis uitbrak. In dit decennium was het uitsluitend inkrimping wat de klok sloeg. Er werd door de Nederlandse tak van de APC een drastische reorganisatie doorgevoerd. Om een voorbeeld te noemen: het aantal depots in Nederland werd verminderd van 180 in 1933 tot dertig in 1938.

In België bleef de situatie wat gunstiger en reorganiseerde men meer regionaal dan landelijk. In sommige streken van het land waren de economische omstandigheden namelijk beter dan in andere. In 1937 verdeelde de APC haar marktgebied in België in vier grote sectoren: Brussel, Antwerpen, Gent en Charleroi plus Luik. De naam van de onderneming wijzigde men in Standard American Petroleum Company. In Nederland gebeurde dat in 1938 en heette de APC voortaan Standard Amerikaansche Petroleum Compagnie N.V. Beide naamswijzigingen vlieden voort uit het feit dat het merendeel van de APC-aandelen in handen was gekomen van de Standard Oil Company (New Jersey).

Evenals de Eerste bracht de Tweede Wereldoorlog het bedrijfsleven zware klappen toe. Ook de beide Standard-ondernemingen bleven rampen niet bespaard. In de eerste oorlogsweken onstond al veel schade, door beschietingen en bombardementen van de installaties in respectievelijk Antwerpen, Rotterdam en Amsterdam. Alle drie steden werden zwaar beschadigd of geheel verwoest. Gedurende de oorlogsjaren verloren veel collega's het leven. Diverse zeetankers vergingen op de wereldzeeën. In de verdere oorlogsjaren bleef er van de bedrijven weinig of niets over. Binnenvloot en tankauto's werden door de bezetters gevorderd. Om kort te gaan: de gehele bedrijfsvoering kwam ernstig ontwricht uit de oorlogsjaren.

Het was duidelijk, men moest van de grond opnieuw beginnen. Men had natuurlijk de ervaring en loyaliteit van de medewerkers als positief onderdeel op de balans staan. En niet te vergeten de steun van de moederonderneming in de Verenigde Staten. De draad werd al snel weer opgepakt. En hoe. Tot het begin van de jaren zeventig leken de bomen tot in de hemel te groeien. De economie draaide op volle toeren. Esso speelde hier op in en investeerde fors. De rendementen waren immers verzekerd. In 1953 nam de onderneming, die inmiddels de merknaam Esso in haar bedrijfsnaam had verankerd, langs de Schelde-dokken een nieuwgebouwde ultramoderne raffinaderij in gebruik.

Enkele jaren later, op het hoogtepunt van de naoorlogse groei, bouwde Esso ook in Nederland, in Rotterdam, een eigen raffinaderij. Dankzij deze investeringen was Esso zowel in België als in Nederland van een importeur in een exporteur van olieproducten veranderd.

In Nederland ging Esso zich - als medeaandeelhouder van de Nederlandse Aardolie Maatschappij - na de oorlogsjaren ook bezighouden met de exploratie en winning van ruwe olie met behulp van jaknikkers rond het Drentse Schoonebeek. Na de ontdekking van de grote gasbel in het Groningse Slochteren aan het einde van de jaren vijftig verschoof het accent naar de productie, verkoop en distributie van aardgas.